‘Verduurzamen lukt alleen als je elkaar opzoekt’

Met elkaar aan tafel om verder te komen

Voor GROENR-Beton van BAM voelt het hoofdsponsorschap als een logische stap.

‘Als afnemer van betonproducten zien wij samenwerken als essentieel,’ zegt Erik Mangert, afdelingshoofd materiaaltechnologie bij BAM Infraconsult en programmamanager Duurzaam Beton. ‘Je kunt wel roepen wat er beter moet, maar uiteindelijk maak je alleen stappen als je samen aan tafel zit en samen ontwikkelt.’

Die samenwerking gebeurt niet alleen op directieniveau, maar juist ook inhoudelijk tussen technologen en productspecialisten. ‘We zoeken elkaar eerst technisch op: zit hier iets interessants in? Kunnen we elkaars innovaties versterken? Daarna volgt de rest.’

Dat leidt tot concrete samenwerkingen. Zo werkt GROENR-Beton onder meer samen met betonleveranciers, prefabbedrijven en hulpstoffenleveranciers. Ook met andere hoofdsponsoren bestaan al concrete verbindingen.

‘Met Cugla hebben we een hulpstof ontwikkeld die goed met GROENR-Beton werkt. En met Ecocem onderzoeken we hoe hun ACT-technologie gecombineerd kan worden met onze toepassingen.’

Van eigenzinnige pionier naar vaste stem in verduurzaming

Ook voor Ecocem sluit het nieuwe thema naadloos aan bij de eigen missie. Het bedrijf ontwikkelt technologieën waarmee cementmengsels minder CO₂ uitstoten.

‘Verduurzamen zit in ons DNA en samenwerken doen we eigenlijk al vanaf dag één,’ zegt commercieel directeur Jeroen Langenberg. ‘Zoals onze producten fungeren als duurzame bindmiddelen, spelen wij ook een verbindende rol in de markt. Onze oplossingen zijn onderdeel van de puzzel die we samen met klanten leggen.’

Volgens Langenberg heeft Ecocem de afgelopen 25 jaar ervaren hoe belangrijk het is om partijen in beweging te krijgen binnen een traditioneel ingestelde markt.

‘Toen wij begonnen, werden we gezien als pionier. Eerst zien, dan geloven. Inmiddels laten we zien dat je niet hoeft te wachten op futuristische oplossingen. Met haalbare stappen kun je vandaag al veel verduurzamen.’

Dat vraagt wel om lef. ‘Ik zie partijen die erg actief werken aan verduurzaming, terwijl andere bedrijven nog niet goed weten wat er mogelijk is. Voor sommigen voelt het nog als een grote stap. Onze boodschap is: het kan nu al, laten we het samen doen.’

Hoe eerder aan tafel, hoe groter de duurzaamheidswinst

Bij Heidelberg Materials klinkt een vergelijkbare boodschap. Algemeen Directeur Bas Pije ziet dagelijks hoeveel kansen verloren gaan doordat leveranciers pas laat in bouwprocessen worden betrokken.

‘Hoe eerder je als keten samenwerkt, hoe groter de duurzaamheidswinst die je kunt behalen,’ zegt hij. ‘Nu worden er in het voortraject vaak al keuzes gemaakt waardoor duurzame alternatieven later niet meer mogelijk zijn.’

Volgens Pije zit de uitdaging niet alleen in techniek, maar vooral in werkwijze en timing. ‘We bouwen al duizenden jaren op dezelfde manier. Als je processen wilt veranderen, vraagt dat van iedereen in de keten dat ze over hun eigen schaduw heen stappen.’

Heidelberg Materials werkt daarom samen met Rijkswaterstaat, aannemers, recyclers en andere partners aan proeftuinen rond circulaire materialen, nieuwe cementsoorten en gerecyclede grondstoffen.

‘Bij projecten rond de Afsluitdijk en de A9 testen we nieuwe toepassingen van gerecyclede aggregaten en cementen met een lagere CO₂-footprint. Dat zijn geen theoretische ideeën meer: het gebeurt al.’

De volgende stap is volgens Pije dat deze pilots standaardpraktijk worden. ‘Dan moet je dus ook anders gaan ontwerpen, plannen en uitvragen. Daar ligt nog een grote uitdaging.’

Circulariteit vraagt om goede ketensamenwerking

Ook Renewi ziet samenwerking als de sleutel tot echte circulariteit. Het bedrijf levert circulaire bouwgrondstoffen uit onder meer bouw- en sloopafval, teerhoudend asfaltgranulaat en grond.

‘Je kunt circulaire grondstoffen niet succesvol toepassen zonder ketensamenwerking,’ zegt Piter Brandenburg, commercieel directeur ATM en CFS - onderdeel van Renewi. ‘Iedereen moet daarin meebewegen: producenten, opdrachtgevers, certificerende instanties en de regelgeving.’

Volgens hem loopt de praktijk nog vaak tegen bestaande normen en gewoontes aan. ‘De certificeringswereld is historisch gebaseerd op primaire grondstoffen. Zodra je met gerecyclede materialen wilt werken, moet de hele keten opnieuw hiernaar kijken.’

Daarom vindt Renewi het belangrijk om juist nu zichtbaar aanwezig te zijn als hoofdsponsor van het Beton Event. ‘We laten zien dat circulaire bouwgrondstoffen al hun waarde in de praktijk hebben bewezen en we niet meer in een experimenterende fase zitten. Daar hebben we inmiddels mooie voorbeelden van, die betrouwbaar én duurzaam zijn.’

Samenwerken begint bij kennis delen

Ook Cugla werkt dagelijks samen met betonproducenten, leveranciers en kennisinstellingen om duurzamere betonmengsels mogelijk te maken.

‘Partijen willen verduurzamen, maar prestaties en veiligheid moeten overeind blijven,’ zegt algemeen directeur Arnold van Wetten. ‘Dan kunnen hulpstoffen juist de brug vormen tussen minder cementgebruik en dezelfde prestaties.’

Volgens Arnold vraagt dat niet alleen om samenwerking tussen bedrijven, maar ook om ruimte vanuit regelgeving. ‘We sturen nog vaak op voorschriften, terwijl we eigenlijk veel meer zouden mogen sturen op prestaties. Als een duurzamere oplossing dezelfde prestaties levert, moet daar juist ruimte voor zijn.’

Die samenwerking zoekt Cugla actief op. Zo werkt het bedrijf samen met leveranciers en meerdere partijen aan hulpstoffen voor duurzamere betonmengsels en onderzoekt het toepassingen van secundaire grondstoffen.

‘De echte stappen ontstaan als je elkaar opzoekt’

De hoofdsponsoren delen uiteindelijk dezelfde overtuiging: verduurzaming lukt alleen als partijen elkaar vaker en eerder weten te vinden.

Niet alleen binnen de eigen keten, maar juist ook tussen bedrijven die elkaar vroeger vooral zagen als leverancier, opdrachtgever of concurrent.

Daarbij hoort ook het betrekken van nieuwe generaties. Cugla ziet daarvan ieder jaar de resultaten op het Experienceplein van het Beton Event, waar jonge professionals kennismaken met onderzoek en innovatie in beton.

‘Er werken hier meerdere collega's die ooit via het Beton Event met ons in contact kwamen,’ vertelt Arnold van Wetten. ‘Een van hen werkt nu zelfs op onze afdeling Research & Innovatie, waar ze samen met partijen als Renewi onderzoek doet naar de toepassing van secundaire grondstoffen in beton.’

‘Dat we elkaar nu als hoofdsponsoren ook al inhoudelijk opzoeken, zegt eigenlijk genoeg,’ besluit Erik Mangert. ‘Door contact te leggen en kennis te delen, ontstaan de echte stappen.’