Na dertig jaar voor de klas werd Peter Kruitbosch (60) in 2025 uitgeroepen tot Docent van het Jaar van de Betonvereniging. Een mooie erkenning voor iemand die al jaren met zichtbaar plezier kennis overdraagt over beton, op het mbo, in het hbo en bij onze cursus Basiskennis Beton Algemeen (BBA). Wat drijft hem als docent, hoe kijkt hij naar de instroom in de sector, en waarom blijft juist die basiskennis zo belangrijk?
Peter Kruitbosch is docent bij de mbo-opleiding Bouwkunde en Infra op ROC Scalda in Vlissingen. Hij raakte al vroeg gefascineerd door beton, mede dankzij een bevlogen docent op de MTS. Inmiddels leidt hij al decennialang nieuwe generaties vakmensen op, van mbo-studenten tot professionals uit de praktijk.
‘Ik was compleet verrast, vond het een hele eer. Op de oorkonde stond een tekst waarin ik mezelf echt herkende. Er werd benoemd dat als er iets geregeld moet worden, ik daar ook meteen werk van maak. Dat klopt wel. Als de Betonvereniging mij belt voor een incompanytraining, dan ga ik niet eerst drie weken nadenken, dan regel ik het gewoon.
‘Nee, eigenlijk niet. Het is natuurlijk een mooie bevestiging dat je goed bezig bent, maar ik ben vrij nuchter in dat soort dingen. Ik ben gewoon op dezelfde manier doorgegaan.’
‘Op de MTS hadden we een docent die betonpracticum gaf, en die deed dat met zoveel enthousiasme en passie dat het me echt heeft gegrepen. Wat ik bijzonder vond: die man was kleurenblind, maar hij kon materialen herkennen als geen ander. Daar had ik veel bewondering voor. Maar ook de materie zelf sprak me meteen aan. Met grondstoffen werken, mengsels berekenen, kubussen maken en die onder de drukbank zetten. Ik vond dat gewoon heel leuk.’
‘Ja en nee. Aan de voorkant verandert veel: grondstoffen, regelgeving, duurzaamheidseisen. Maar het proces zelf is nog steeds behoorlijk conventioneel. Zand, grind, cement en water brengen je een heel eind. Tegelijkertijd is het vak wel uitdagender geworden. Juist omdat de eisen aan kwaliteit, veiligheid en milieu toenemen, is het belangrijk dat mensen de basis goed begrijpen. Daarom is BBA ook zo nuttig. Als je niet snapt hoe beton werkt, kun je ook niet goed inspelen op al die veranderingen.’
‘Dat ik net zoveel van de cursisten leer als zij van mij. Ik ben meer de theoreticus, zij werken dagelijks met beton in de praktijk. Er zitten mensen in de klas die mengsels samenstellen, planners die mixers aansturen en chauffeurs die beton vervoeren naar de bouw. Een mixerchauffeur vertelde over een zwaar beton, waardoor de vrachtwagen begon te bewegen en de belasting op de ondergrond toenam. Dat zijn van die praktijkdetails die je als docent niet altijd ziet, maar die wel van groot belang zijn. Daarom zeg ik ook altijd: ik ben hier de theoreticus, maar jullie hebben de praktijkervaring. We doen het dus samen.’
‘Vooral het waarom achter wat ze doen. Ze weten bijvoorbeeld dat lucht in beton de sterkte verlaagt, maar niet altijd waarom. Als je weet waarom iets gebeurt, krijgt het meer betekenis en onthoud je het beter.’
‘Bij ons op school krijgen leerlingen in drie leerjaren allemaal iets mee van beton. In de eerste klas practicum, in de tweede technologie en daarna kunnen ze kiezen voor het keuzedeel beton. Dat vind ik belangrijk, want of ze nu op de bouwplaats terechtkomen, bij een constructeur of bij een aannemer op kantoor: ze krijgen er hoe dan ook mee te maken. Tegelijk zie je in het onderwijs ook verschuivingen, bijvoorbeeld richting houtbouw. Daarom is het goed dat leerlingen zelf kunnen kiezen waar hun interesse ligt. Ik hoop natuurlijk altijd dat beton daar dan tussen zit.’
‘BBA is echt een springplank. Daarna kun je de opleiding tot betonlaborant volgen, en dan de cursus betontechnoloog. Er was laatst een jongen in de cursus die als mixerchauffeur was begonnen en nu verder wil leren. Dat vind ik mooi om te zien.’
‘We komen weleens met alle BBA-docenten bij elkaar om te bespreken wat wel en niet werkt, en om de actualiteit van de onderwerpen tegen het licht te houden. De cursus blijkt best pittig voor mensen die blanco instromen, zeker voor cursisten die meer vanuit kantoor of planning komen. Dan is interactie in de klas heel belangrijk. Je moet goed kunnen aanvoelen wat het niveau van de groep is, en dat lukt alleen als mensen meedoen. Pas dan kun je echt aansluiten op wat de groep nodig heeft.
‘Daarnaast zien we dat steeds meer anderstaligen de cursus volgen. Voor hen is het examen lastig. We denken er daarom over na de cursus ook in het Engels aan te bieden – zeker met het oog op de toekomst in de bouw.’
Docenten Sjors Tullemans en Peter Kraaijeveld over kennis, praktijkervaring en het belang van uitvoeringskunde.
Klaas van Breugel over zijn lange carrière bij de TU Delft.
Professor of Practice Hans Ramler wil de kloof tussen universiteit en bouwpraktijk verkleinen.
