De Bouwcampus publiceerde in maart 2026 de memo “Als het bestaande niet meer werkt”. Daarin staat dat Nederland voor een grote vervanging- en renovatieopgave (V&R) staat, maar dat de huidige aanpak niet goed aansluit op de opgave, die flink groot en lastig is.
Wat betekenen de inzichten uit deze memo voor de betonbouwsector? Wij maken dit concreet aan de hand van de Merwedebrug bij Gorinchem.
De memo van De Bouwcampus stelt dat besluiten nu vooral per object worden genomen. De focus ligt op de technische staat van één brug of tunnel, maar daardoor zijn de gevolgen voor het netwerk minder zichtbaar. Rijkswaterstaat had ditzelfde in 2022 al opgemerkt in het “Prognoserapport Vervanging en Renovatie”: als je aan de infrastructuur gaat werken, heeft dit altijd effect op bereikbaarheid en daarom zouden de keuzes op netwerkniveau gemaakt moeten worden gemaakt.Voor beton betekent dit dat we verder kijken dan de constructie zelf. We ontwerpen met oog voor beschikbaarheid, hinder en samenhang in het netwerk. Bij de Merwedebrug zagen we dit ook. Toen er beperkingen kwamen voor zwaar verkeer, moesten vrachtwagen omrijden en kwam er extra druk op andere routes. Het probleem zat dus niet alleen in de brug zelf, maar in het hele systeem.
De Bouwcampus stelt dat initiatieven voor seriematig werken nog te klein blijven. Daardoor benutten we de voordelen van herhaling onvoldoende. De Merwedebrug is geen uitzondering. Veel bruggen uit dezelfde periode hebben vergelijkbare eigenschappen, maar toch bekijken we elke brug weer als een uniek projecten. Hoewel een brug vast ook unieke aspecten heeft, zijn er genoeg aanknopingspunten om lessen te trekken uit andere, vergelijkbare projecten.Voor beton zouden we kunnen werken met vaste ontwerpprincipes en prefab oplossingen. Door herhaling kunnen we sneller bouwen en beter plannen.
Volgens De Bouwcampus staat de capaciteit onder druk en neemt het aantal inschrijvingen af. Dat maakt het lastig om de opgave op tijd uit te voeren. De vraag naar uitvoering groeit, maar het aantal beschikbare partijen en mensen groeit niet in hetzelfde tempo mee.
Bij de Merwedebrug zagen we dat beperkingen langer bleven bestaan, omdat oplossingen niet direct uitgevoerd kunnen worden.
Voor bedrijven in de beton(bouw)sector betekent dit dat efficiëntie cruciaal wordt. Industrialisatie en betere planning zijn geen keuze meer, maar een noodzaak.
De Bouwcampus benoemt dat de samenwerking in de sector te versnipperd is. Partijen werken nog te vaak naast elkaar in plaats van met elkaar, terwijl vroege samenwerking kan helpen bij beter ontwerpen en minder faalkosten. We moeten toe langdurige samenwerking en programmatische contracten om de V&R-opgave beheersbaar te houden. Ketensamenwerking helpt in het verbeteren van kwaliteit en duurzaamheid.
Bij een brug als de Merwedebrug hangen ontwerp, materiaalkeuze en uitvoering sterk samen. Zonder goede samenwerking ontstaan vertragingen en extra kosten.
De Bouwcampus stelt dat we anders moeten kijken naar levensduur. Niet alleen technisch, maar ook in relatie tot gebruik en toekomstige belasting. Levensduurverlenging is namelijk een belangrijke manier is om de milieubelasting van beton te verlagen: minder vervanging betekent minder materiaalgebruik en minder uitstoot.
Peter Rasker (TNO) omschrijft in een interview dat veel objecten ontworpen zijn voor een ander gebruik dan we nu zien. Maar we hebben ook geluk. Rasker stelt dat levensduurverlenging vaak haalbaar is, omdat de bouwkwaliteit van vroeger het toelaat om een object tientallen jaren langer veilig te gebruiken dan oorspronkelijk bedacht.
De situatie met deMerwedebrug is een duidelijk resultaat van die veranderde verkeersbelasting. Hierdoor liep de brug sneller tegen grenzen aan. In het algemeen betekent dit voor beton dat we moeten ontwerpen voor toekomstig gebruik, rekening houdend met hogere belastingen en langere levensduur.
Het rapport van De Bouwcampus maakt duidelijk dat de V&R-opgave niet alleen groter wordt, maar ook anders. Netwerkdenken, opschalen en samenwerken is noodzakelijk.
De betonbouwsector heeft een centrale rol in de oplossing, maar dan moeten we onze manier van werken wel durven aanpassen.
Het thema voor het Beton Event 2026 is "Verduurzamen door samenwerken".
Nederland moet oude betonnen constructies duurzaam en innovatief onderhouden en vervangen om de infrastructuur veilig te houden.
Heb je de lezingen op het Beton Event gemist? Wij vatten ze voor je samen.
Uitstel van betononderhoud in de Nederlandse infrastructuur vergroot risico’s en kosten. Tijdig en planmatig investeren is nodig.
Leer over de duurzame betontoepassingen in de Infra. Verruim je inzicht in actuele ontwikkelingen, regels, modellen en rekenmethodes.
Leer om te beoordelen of een bestaande betonnen constructie geschikt is voor hergebruik. Voor betononderhoudskundigen en constructeurs.
Eendaagse workshop voor architecten onder leiding van top betondeskundigen. Wat zijn de eigenschappen van beton en de samenstellende delen?
